Wil jij graag dat je hond minder opdringerig gedrag vertoont zoals opspringen, blaffen voor aandacht, krabben met de poot, happen of (spel)bijten? Aandacht afdwingen komt bij honden voor, omdat het gedrag natuurlijk is voor hen en omdat het vaak het gewenste oplevert. Honden gaan dat gedrag dan vaker inzetten om te krijgen wat zij willen. Negeren is het advies wat vaak gegeven wordt, maar je hond zelfbeheersing (ander gedrag) aanleren is mijn inziens een betere optie.
‘Negeer je hond niet, maar leer hem “alsjeblieft” zeggen’
Negeer je hond niet, maar leer hem ander gewenst gedrag te vertonen om te krijgen wat hij wil. Hij leert als het ware ‘alsjeblieft’ zeggen. Let er op dat je er goed bewust van moet zijn wat je hond precies wil en dat je vervolgens beloont met hetgeen wat hij graag wil. Je hond krijgt dus alsnog wat hij wil, door te doen wat jij wil, daar wordt iedereen toch blij van!?
‘Als je kalm bent krijg je wat je wilt, als je opdringerig bent krijg je niets’
Wat is het doel van je hond zelfbeheersing aanleren?
- Aansturen op kalm en rustig gedrag.
- Meer rust voor baasje en hond.
- Minder onzekerheid en stress bij je hond. Doordat jij voorspelbaar en consequent bent.
- Je hond leert welk gedrag beloond wordt (met hetgeen wat je hond wil).
- Je creëert een “dialoog” met je hond! Omdat hij leert hoe hij iets kan “vragen”.
- Door de oefening in veel verschillende situaties te trainen kan je hond het concept generaliseren en kun je het in een later stadium steeds een klein beetje moeilijker maken in nieuwe situaties.
De training: Je hond zelfbeheersing aanleren
- Vraag je hond te zitten voor alles wat hij wil
- Elke keer als je hond je benadert en vraagt om aandacht op een ongewenste manier, zoals tegen je (hand) aan duwen, een speeltje naar je toe duwen, bijten, blaffen, piepen, opspringen, negeer hem dan eerst even kort. Vraag daarna (indien nodig) om een ‘zit’ en beloon.
- Blijf dit doen totdat hij uit zichzelf automatisch gaat zitten.
- Als je hond naar je toe komt voor iets wat hij wil, ga er dan pas op in als hij zit.
- Zodra je hond zit belonen!
- Als hij ander gedrag vertoond help hem dan in de eerste periode (de aanleerfase) en zeg ‘zit’.
- Snel zal je een andere kans krijgen, omdat je hond je kort daarop waarschijnlijk weer gaat opzoeken. Als hij dan gaat zitten beloon hem dan. Je hond krijgt het door! Na een periode van herhalen en oefenen zal hij gaan zitten voor alles wat hij wil hebben.
- Als je hond er voor kiest om te gaan liggen voor aandacht dan is dat ook prima! Als het maar rustig en ontspannen gedrag is!
- Geleidelijk aan kun je een langere ‘zit’ of ‘lig’ van je hond vragen.
- Blijf belonen en helpen als je hond “iets vraagt aan je” gedurende zijn hele leven.
Ga voor succes! Beloon gewenst gedrag (langer blijven liggen of zitten) in de aanleer-fase vaker. Pas als je hond er aan toe is, geleidelijk het belonen afbouwen en/of moeilijker maken.
Situaties waarin je hond “alsjeblieft” kan leren vragen
- Aandacht, aai of een massage willen
- De bal willen hebben
- Een trekspel willen doen
- Voordat hij zijn eten of een kauw-speeltje krijgt
- De deur door willen en vragen of jij hem open doet
- De achtertuin in willen
- Op de bank willen
- Jouw komen halen, omdat hij nu echt naar buiten wil/moet
- Hulp aan jou vragen, omdat een bal onder de kast is geraakt = next level!
- etc
Elke keer als je iets hebt wat je hond graag wil hebben, leer je je hond aan hoe hij zich moet gedragen om te krijgen wat hij graag wil, namelijk: ‘zit’ of ‘lig’ (z.s.m. zonder commando).
Let op! Train niet per ongeluk een gedragsketen aan 😉
Veel mensen vinden het moeilijk om meer dan 1 oefening aan te leren onder 1 cue of commando (dit is het aanleren van een gedragsketen). Echter het grappige is dat eigenaren het in dit geval vaak per ongeluk aanleren!
Dit kan gebeuren omdat je teveel (geduld) van je hond vergt door te lang te wachten met de beloning, waardoor hij ongeduldig wordt opspringt. Waarop jij weer ‘zit’ zegt en hem dan beloond. De kans is groot dat hij dan de volgende keer snel al weer opspringt om vervolgens te mogen zitten van jou om een beloning te krijgen. Hij heeft dan de gedragsketen “opspringen > zit > beloning” of “blaffen > zit > beloning” geleerd. Heel knap aangeleerd, maar waarschijnlijk niet wat je voor ogen had 🙂
Wees voorspelbaar en consequent! Als je hond blaft of piept, negeer hem dan even en reageer op het moment dat hij rustig is.
Hou rekening met opwinding, frustratie en emoties
Rekening houden met emoties (hoge opwinding, frustratie) is belangrijk zodat je niet te hoge verwachtingen hebt van je hond. Bij hoge opwinding bijvoorbeeld is er véél minder kans op succes. In dat geval liever eerst even tot rust komen. Bijvoorbeeld je hond even helpen met een extra voerbeloning en duidelijk aansturen op rust met een makkelijke oefening zoals ‘zit’ of ‘lig’.
Stuur bij als het te moeilijk wordt met eenvoudige beloningsgerichte training zoals ‘zit’ of ‘lig’.
Leuke tip? Leer je hond ‘Knuffel?’ aan
Leer je hond opspringen om elkaar een knuffel te kunnen geven. Zo kan en mag hij toch opspringen als het van jou ook mag. Vaak is dit een leuk contact moment tussen hond en eigenaar. Zeg bijvoorbeeld ‘knuffel?’ en tik met je handen op je lijf zodat je laat weten dat hij mag opspringen. Voor hond en eigenaar is dit vaak erg leuk om toch dit sociale contact te kunnen hebben.
Theorie versus de praktijk
Hoewel ik hierboven mijn best doe om het principe uit te leggen van een hond zelfbeheersing aanleren, kan het toch zijn dat je hond opdringerig of ongewenst gedrag blijft vertonen. Dat heeft te maken met dat je toch vaak praktische ervaring moet hebben in het trainen van honden en inzicht in hondengedrag. Soms zit het hem net in de kleine details waarom iets wel of niet lukt. Mocht het niet lukken, schroom dan niet om contact met mij op te nemen voor 1-op-1 begeleiding.
Het principe hier beschreven gaat verder dan maar één enkele situatie. Een hond kan hierdoor leren in allerlei situaties rustiger te blijven, omdat zij een concept leren. Het geeft rust voor iedereen en bovendien een extra stukje communicatie doordat je hond ook dingen kan leren vragen. Dit geeft als het ware een kans op dialoog tussen hond en eigenaar.
Geschreven door Harold Koopman CBATI-KSA* en Gedragstherapeut voor honden. Dit artikel mag niet gekopieerd worden, op internet geplaatst of ter beschikking gesteld worden van anderen zonder schriftelijke toestemming. Delen van een link die naar deze website verwijst wordt gewaardeerd.